މުރުތައްދުވީކަން ސާބިތުވުމަށްފަހު އެކަމުގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅޭ ޙުކުމްތައް
((مَنْ بَدَّلَ دِيْنَهُ فَقْتُلُوْه)) [رَوَاه البخاري وأبو داود]
މާނައީ: “އެމީހެއްގެ ދީން ބަދަލުކޮށްފިމީހާ ދަންނާށެވެ! ފަހެކަލޭމެން އެމީހާ މަރާލާށެވެ.” މިއެވެ.
((مَنْ بَدَّلَ دِيْنَهُ فَقْتُلُوْه)) [رَوَاه البخاري وأبو داود]
މާނައީ: “އެމީހެއްގެ ދީން ބަދަލުކޮށްފިމީހާ ދަންނާށެވެ! ފަހެކަލޭމެން އެމީހާ މަރާލާށެވެ.” މިއެވެ.
އިސްލާމްދީން ގެއްލޭ ކަންތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަކަށް އަރައިގަތުމުން މުރުތައްދުވީއެވެ. އެކަން ޙާޞިލުވީއެވެ. ދެންފަހެ އިސްލާމްދީން ގެއްލޭ ކަންތައްތައް ވަރަށްވެސް ގިނައެވެ.
الضّلالއަކީ (މަގުފުރެދުމަކީ) ސީދާ މަގުން އެއްފަރާތް ވުމެވެ. އެއީ ތެދުމަގުގެ އިދިކޮޅެވެ.
ޝަރުޢީ އިސްޠިލާޙުގައި ޢަޤީދާއަކީ: “ﷲ އަށް އީމާންވުމާއި، އެއިލާހުގެ މަލާއިކަތުންނާއި، އެއިލާހު ބާއްވާލެއްވެވި ފޮތްތަކާއި، އެއިލާހު ފޮނުއްވެވި ރަސޫލު ބޭކަލުންނާއި ޤިޔާމަތް ދުވަހާއި އަދި ޤަޟާ ޤަދަރުގެ ހެޔޮ މިންވަރާއި ނުބައި މިންވަރަށް އީމާންވުމެވެ.”
– އެކަކުން ދޭކަށް މުއައްނަޘު އެއްޗެހި ގުނަން އެނގުން.
– 3 ކުން 10އަށް މުއައްނަޘު އެއްޗެހި ގުނަން އެނގުން.
– 19 ވަނަ ފިލާވަޅާއި މިފިލާވަޅު ތަފާތު އޮޅުން ފިލައި ވަކިކޮށް ދެނެގަންނަން އެނގުން.
2- އަލްފިސްޤު: (ފާސިޤުކަން) ބަހުގެ އަޞްލަށް ބަލާއިރު އަލްފިސްޤު އަކީ އަލްޚުރޫޖުއެވެ. އެބަހީ ނުކުތުމެވެ. ޝަރީޢަތުގައި އޭގެ މުރާދަކީ ﷲ ގެ ކިޔަމަންތެރިކަމުން ނުކުތުމެވެ. އެކީ އެކަށް ނުކުތުމުގެ މާނަވެސް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެގޮތަކީ ސީދާ
އިސްވެދިޔަ ވާހަކަކޮޅުގެ ޚުލާޞާއަކީ ޖާހިލިއްޔަތަކީ ޖާހިލުކަމަށް ނިސްބަތްވެގެންވުމެވެ.
އިސްލާމްދީނަކީ ﷲ ތަޢާލާ ޤަބޫލުކުރައްވާ ހަމައެކަނި ދީނެވެ. އެއިލާހުގެ އަޅުތަކުންގެ ތެރެއިން އިންސިއެއްގެ ކިބައިން އަދި ޖިންނިއެއްގެ ކިބައިންވެސް އެނޫން ދީނެއް ޤަބޫލުނުކުރައްވަތެވެ.
މިފިލާޅުގައި އަޅުގަޑު ބަޔާންކުރަން ޤަސްތު ކުރަނީ އިސްލާމް ދީން އެކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ތިން އުސޫލެވެ. އެއީ އިސްލާމް ކަމާއި އީމާން ކަމާއި އިޙްސާންކަން ބަޔާންކޮށް ދެއްވާ ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި
إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له.
އަދި ނޫޙު ޢަލައިހިއްސަލާމުން ފެށިގެން މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައާ ހަމައަށް ކޮންމެ އުންމަތަކަށްވެސް ﷲ ތަޢާލާ ރަސޫލަކު ފޮނުއްވިއެވެ. އެބޭކަލުން އެބައިމީހުންނަށް އަމުރުކުރެއްވީ ހަމައެކަނި ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމަށެވެ. އަދި ތާޣޫތަށް އަޅުކަންކުރުން
އަދި ﷲ ތަޢާލާ އެންމެހާ ރަސޫލުބޭކަލުން ފޮނުއްވެވީ އުފާވެރި ޚަބަރު ދެއްވާ، އިންޛާރުކުރައްވާ ބޭކަލުންތަކެއް ގޮތުގައެވެ. އެކަމުގެ ދަލީލަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ މި ބަސްފުޅެވެ.
އަދި މީސްތަކުން މަރުވުމަށްފަހު އަލުން ދިރުއްވޭނެއެވެ. އެކަމުގެ ދަލީލަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ މި ބަސްފުޅެވެ. مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى-طه: ٥٥މާނަ: “ތިމަންއިލާހު ތިޔަބައިމީހުން ހެއްދެވީ އެބިމުންނެވެ. އަދި
ދެންފަހެ،މަދީނާގައި ހަމަޖެހިވަޑައިގެންނެވުނު ހިނދު އިސްލާމްދީނުގެ ބާކީހުރި ޝަރީޢަތްތައް އަދާކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވުނެވެ. މިސާލަކަށް: ޒަކާތް،ރޯދަ،ޙައްޖު،ބަންގި،ޖިހާދު،ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި މުންކަރާތްތައް ނަހީކުރުން ފަދަ އެހެންވެސް އިސްލާމީ ޝަރީޢަތްތަކެވެ. މިކަމުގައި ދިހަ އަހަރު ހޭދަކުރެއްވިއެވެ. އޭގެފަހުގައި އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވިއެވެ. ﷲ
ޝިރުކުގެ ރަށުން އިސްލާމް ރަށަށް ހިޖުރަކުރުމަކީ މިއުންމަތުގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެއީ ޤިޔާމަތް ޤާއިމްވެއްޖައުމަށް ދަންދެން ދެމިއޮންނާނެކަމެކެވެ. ދަލީލަކީ ﷲގެ ބަސްފުޅެވެ. إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ
ﷲ ތަޢާލާ އިންސާނީ ނަސްލު އުފައްދަވާފައިވަނީ އެއިލާހު އިޚްތިޔާރުކުރެއްވި ގޮތުގައެވެ. އެގޮތުން އެއިލާހު އެންމެ ފުރަތަމަ އާދަމް عليه السلام ޚަލްޤުކުރެއްވިއެވެ.
((مَنْ بَدَّلَ دِيْنَهُ فَقْتُلُوْه)) [رَوَاه البخاري وأبو داود]
މާނައީ: “އެމީހެއްގެ ދީން ބަދަލުކޮށްފިމީހާ ދަންނާށެވެ! ފަހެކަލޭމެން އެމީހާ މަރާލާށެވެ.” މިއެވެ.
އިސްލާމްދީން ގެއްލޭ ކަންތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަކަށް އަރައިގަތުމުން މުރުތައްދުވީއެވެ. އެކަން ޙާޞިލުވީއެވެ. ދެންފަހެ އިސްލާމްދީން ގެއްލޭ ކަންތައްތައް ވަރަށްވެސް ގިނައެވެ.
الضّلالއަކީ (މަގުފުރެދުމަކީ) ސީދާ މަގުން އެއްފަރާތް ވުމެވެ. އެއީ ތެދުމަގުގެ އިދިކޮޅެވެ.
ޝަރުޢީ އިސްޠިލާޙުގައި ޢަޤީދާއަކީ: “ﷲ އަށް އީމާންވުމާއި، އެއިލާހުގެ މަލާއިކަތުންނާއި، އެއިލާހު ބާއްވާލެއްވެވި ފޮތްތަކާއި، އެއިލާހު ފޮނުއްވެވި ރަސޫލު ބޭކަލުންނާއި ޤިޔާމަތް ދުވަހާއި އަދި ޤަޟާ ޤަދަރުގެ ހެޔޮ މިންވަރާއި ނުބައި މިންވަރަށް އީމާންވުމެވެ.”
– އެކަކުން ދޭކަށް މުއައްނަޘު އެއްޗެހި ގުނަން އެނގުން.
– 3 ކުން 10އަށް މުއައްނަޘު އެއްޗެހި ގުނަން އެނގުން.
– 19 ވަނަ ފިލާވަޅާއި މިފިލާވަޅު ތަފާތު އޮޅުން ފިލައި ވަކިކޮށް ދެނެގަންނަން އެނގުން.
2- އަލްފިސްޤު: (ފާސިޤުކަން) ބަހުގެ އަޞްލަށް ބަލާއިރު އަލްފިސްޤު އަކީ އަލްޚުރޫޖުއެވެ. އެބަހީ ނުކުތުމެވެ. ޝަރީޢަތުގައި އޭގެ މުރާދަކީ ﷲ ގެ ކިޔަމަންތެރިކަމުން ނުކުތުމެވެ. އެކީ އެކަށް ނުކުތުމުގެ މާނަވެސް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެގޮތަކީ ސީދާ
އިސްވެދިޔަ ވާހަކަކޮޅުގެ ޚުލާޞާއަކީ ޖާހިލިއްޔަތަކީ ޖާހިލުކަމަށް ނިސްބަތްވެގެންވުމެވެ.
އިސްލާމްދީނަކީ ﷲ ތަޢާލާ ޤަބޫލުކުރައްވާ ހަމައެކަނި ދީނެވެ. އެއިލާހުގެ އަޅުތަކުންގެ ތެރެއިން އިންސިއެއްގެ ކިބައިން އަދި ޖިންނިއެއްގެ ކިބައިންވެސް އެނޫން ދީނެއް ޤަބޫލުނުކުރައްވަތެވެ.
މިފިލާޅުގައި އަޅުގަޑު ބަޔާންކުރަން ޤަސްތު ކުރަނީ އިސްލާމް ދީން އެކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ތިން އުސޫލެވެ. އެއީ އިސްލާމް ކަމާއި އީމާން ކަމާއި އިޙްސާންކަން ބަޔާންކޮށް ދެއްވާ ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި
إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له.
އަދި ނޫޙު ޢަލައިހިއްސަލާމުން ފެށިގެން މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައާ ހަމައަށް ކޮންމެ އުންމަތަކަށްވެސް ﷲ ތަޢާލާ ރަސޫލަކު ފޮނުއްވިއެވެ. އެބޭކަލުން އެބައިމީހުންނަށް އަމުރުކުރެއްވީ ހަމައެކަނި ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމަށެވެ. އަދި ތާޣޫތަށް އަޅުކަންކުރުން
އަދި ﷲ ތަޢާލާ އެންމެހާ ރަސޫލުބޭކަލުން ފޮނުއްވެވީ އުފާވެރި ޚަބަރު ދެއްވާ، އިންޛާރުކުރައްވާ ބޭކަލުންތަކެއް ގޮތުގައެވެ. އެކަމުގެ ދަލީލަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ މި ބަސްފުޅެވެ.
އަދި މީސްތަކުން މަރުވުމަށްފަހު އަލުން ދިރުއްވޭނެއެވެ. އެކަމުގެ ދަލީލަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ މި ބަސްފުޅެވެ. مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى-طه: ٥٥މާނަ: “ތިމަންއިލާހު ތިޔަބައިމީހުން ހެއްދެވީ އެބިމުންނެވެ. އަދި
ދެންފަހެ،މަދީނާގައި ހަމަޖެހިވަޑައިގެންނެވުނު ހިނދު އިސްލާމްދީނުގެ ބާކީހުރި ޝަރީޢަތްތައް އަދާކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވުނެވެ. މިސާލަކަށް: ޒަކާތް،ރޯދަ،ޙައްޖު،ބަންގި،ޖިހާދު،ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި މުންކަރާތްތައް ނަހީކުރުން ފަދަ އެހެންވެސް އިސްލާމީ ޝަރީޢަތްތަކެވެ. މިކަމުގައި ދިހަ އަހަރު ހޭދަކުރެއްވިއެވެ. އޭގެފަހުގައި އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވިއެވެ. ﷲ
ޝިރުކުގެ ރަށުން އިސްލާމް ރަށަށް ހިޖުރަކުރުމަކީ މިއުންމަތުގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެއީ ޤިޔާމަތް ޤާއިމްވެއްޖައުމަށް ދަންދެން ދެމިއޮންނާނެކަމެކެވެ. ދަލީލަކީ ﷲގެ ބަސްފުޅެވެ. إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ
ﷲ ތަޢާލާ އިންސާނީ ނަސްލު އުފައްދަވާފައިވަނީ އެއިލާހު އިޚްތިޔާރުކުރެއްވި ގޮތުގައެވެ. އެގޮތުން އެއިލާހު އެންމެ ފުރަތަމަ އާދަމް عليه السلام ޚަލްޤުކުރެއްވިއެވެ.