[vstrsnln_info]

މި ވެބްސައިޓުގައިވާ ލިޔުންތައް ނަކަލު ކުރާނަމަ މި ވެބްސައިޓަށާއި ލިޔުންތެރިއާއަށް ހަވާލާދެއްވާ!

މި ވެބްސައިޓުގައިވާ ލިޔުންތައް ނަކަލު ކުރާނަމަ މި ވެބްސައިޓަށާއި ލިޔުންތެރިއާއަށް ހަވާލާދެއްވާ!

محمد ﷺ ގެ ސިޔަރަތު

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 31

އެއްވެސް އަނބިކަނބަލެއް އަނެއް އަނބިކަނބަލެއްގެ ޣީބަ ކިޔުއްވާ ނަމަ އެކަމަށް ނުހަނު އިންކާރު ކުރައްވާ ކަމުގައި ވިއެވެ: އެއް ދުވަހަކު ޢާއިޝާ رضي الله عنها ވިދާޅުވިއެވެ: “يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَفِيَّةَ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 30

ޢާއިލާގެ އެހެނިހެން ފަރުދުންނާ ޖެހޭ އެކިއެކި މައްސަލަތަކާއި އެނޫން ކަންކަމާ އެކަނބަލުން ދެރަފުޅުވެވަޑައިގެން ހިތާމަކުރައްވާ ކަމުގައިވާނަމަ އެކަލޭގެފާނު އެކަނބަލުންނަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދެއްވައި އުދާސްތަކާއި ހިތްދަތިކަން ފިއްލަވައިދެއްވިއެވެ: އެކަލޭގެފާނު އެކަން ކުރައްވަނީ ނުހަނު ޙިކުމަތްތެރިކަމާއި ޙިލުމުވެރިކަމާއެކުއެވެ.

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 29

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޢަމަލުފުޅު މިމަޢުޟޫގައި ބެހެއްޓެވި ގޮތް މިޙަދީޘުން ބަޔާންވެގެން ދިޔައިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުން އެކަލޭގެފާނާ މެދު މުޢާމަލާތް ބެހެއްޓަވާ ގޮތްވެސް މިޙަދީޘުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެނިގެން

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 28

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުންގެ ހިތުގައި އެކަލޭގެފާނާ މެދު އުފެދޭ ޝުޢޫރުތަކާއި އިޙްސާސްތަކަށް އަންނަ ބަދަލަށްވެސް ވިސްނާވަޑައިގެން އެކަންކަމަށް ނުހަނު ސަމާލުކަން ދެއްވާ ކަމުގައިވިއެވެ: އެކަނބަލުންނަށް ކެތް ނުކުރެއްވިގެން

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 27

މިހާ ހިސާބުން ވަރަށް މުހިއްމު މަޢުޟޫއަކަށް އެނބުރިލާނަމެވެ: ފަހެ ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ހިދާޔަތަށް ބަލައިފި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ފެންނާން އޮތް ޙަޤީޤަތަކީ، ފިރިމީހާ ނުވަތަ ތަނެއްގެ އިސްކޮށް ހުންނަ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 26

އެކަލޭގެފާނު ދުވަހަކުވެސް އަނބިކަނބަލެއްގެ ހަށިކޮޅަށް އަނިޔާއެއް ދެއްވުމުގެ ޤަޞްދުގައި ހާނީއްކައެއް ކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ: ފަހެ ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އެއްވެސް އަނބިކަނބަލެއްގެ ހަށިކޮޅަށް އަނިޔާއެއް ދެއްވުމުގެ ޤަޞްދުގައި އެކަލޭގެފާނު ދުވަހަކުވެސް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 25

އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުއިން މިޔާ ޚިލާފަށް ގިނަ މީހުންގެ ޢަމަލުތައް ހުންނަކަމީ ނުހަނު ހިތާމަކުރަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. ފަހެ އެމީހުން އެމީހުންގެ އަނބީން އެކަނިމާ އެކަނި ތަންތަނަށް ދާން ދޫކޮށްލައެވެ. އެއްވެސް ރައްކާތެރިކަމެއް ނެތިއެވެ. ބައެއް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 24

އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުން އެކަލޭގެފާނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވުމަށް ވަޑައިގެންނެވުމުން އެކަނބަލުންނަށް އިސްތިޤުބާލު ކުރައްވައްވައެވެ: އެއްރެއަކު ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ޞަފިއްޔާ رضي الله عنها ޒިޔާރަތް ކުރެއްވި ޙާދިޘާ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 23

ފަހެ މިފައިން ރީތި ޗާލު ނަންނަމުން ދެމަފިރިން އެކަކު އަނެކަކަށް ގޮވުމަކީ ދަރިންގެ ކުރިމަތީގައިވެސް ކުރަން ހަމަ އެންމެ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. އެހެނީ އޭގެ ސަބަބުން އެކުދިންގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަގެ މެދުގައި އޮންނަ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 22

އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުންނަށް ރީތި ވަނަމުން ގޮވާހައްދަވާ ކަމުގައި ވިއެވެ: އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި ޢާއިޝާ رضي الله عنها ރިވާކުރެއްވިއެވެ: “قال رسول الله صلى الله عليه وسلم يوما: “يا عائش،

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 21

އަދި އުއްމު ސަލަމާ رضي الله عنها ވެސް އެފަދައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: “كنت أغتسل أنا والنبي صلى الله عليه وسلم من إناء واحد من الجنابة”. البخاري 322. “ތިމަން

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 20

އެކަލޭގެފާނު އަނބިއަނބި ކަނބަލުންނާ އެކީގައި ނާނޭފުޅު ފިއްލަވާ ކަމުގައި ވިއެވެ: އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި ޢާއިޝާ رضي الله عنها ރިވާކުރެއްވިއެވެ: “كنت أغتسل أنا ورسول الله صلى الله عليه وسلم من

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 19

މިހަދީޘްފުޅުތަކުން ލިބިގެން ފިލާވަޅަކީ، ޔަހޫދީންގެ ވިސްނުމާ މުޅިން ޚިލާފަށް، އިސްލާމް ދީނުގައި އަންހެނުން ޙައިޟުވިޔަސް އެކަނބަލުންނާ އެކީގައި ދިރުއުޅެ ބީހި ގައިގޯޅިވެ ހެދުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް އޮތްކަމެއް ނޫންކަމެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، މައިންބަފައިން ކުރިމަތީގައި

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 18

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުންގެ އުނގުފުޅުގައި އިސްތަށިފުޅު އަޅުއްވައިގެން އަވަހާރަފުޅުލައްޕަވާ ކަމުގައިވިއެވެ: އެއްފަހަރަކު ދަތުރެއްގެ މަތީގައި ޢާއިޝާ رضي الله عنها ގެ ކަރުފުޅުގައި ތުރުކުރައްވާފައި އޮތް ހާރުކޮޅެއް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 17

މިމަޢުޟޫގައި އަދި އިތުރަށް ކުރިއަށް ޖެހިލުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއް ކަމުގައި ވިސްނޭތީ އިތުރު ދެތިން ފިޔަވަޅު އަޅާލަން ގަސްދުކުރަމެވެ. އޭގެ އެއް ބޭނުމަކީ، ދެމަފިރިންގެ ޢައުރައަށް ބެލުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ހިތުގައި ކަޅު ލައް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 16

  އަދި އެހެން ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މަދީނާގައި ކިޔަވަން އުޅުނު ދުވަސްވަރު އެތަނަށް ދާ ދިވެހި ޙައްޖާޖީންގެ ކިބައިން ހިންގާ ކަމެއްގެ ވާހަކައެވެ. ކަމުގެ ޙަޤީޤަތް ސާފުކޮށްލުމުން އަންތަރީސް ވާވަރުގެ ކަމެކެވެ. ދިވެހިންގެ ބައެއް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 31

އެއްވެސް އަނބިކަނބަލެއް އަނެއް އަނބިކަނބަލެއްގެ ޣީބަ ކިޔުއްވާ ނަމަ އެކަމަށް ނުހަނު އިންކާރު ކުރައްވާ ކަމުގައި ވިއެވެ: އެއް ދުވަހަކު ޢާއިޝާ رضي الله عنها ވިދާޅުވިއެވެ: “يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَفِيَّةَ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 30

ޢާއިލާގެ އެހެނިހެން ފަރުދުންނާ ޖެހޭ އެކިއެކި މައްސަލަތަކާއި އެނޫން ކަންކަމާ އެކަނބަލުން ދެރަފުޅުވެވަޑައިގެން ހިތާމަކުރައްވާ ކަމުގައިވާނަމަ އެކަލޭގެފާނު އެކަނބަލުންނަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދެއްވައި އުދާސްތަކާއި ހިތްދަތިކަން ފިއްލަވައިދެއްވިއެވެ: އެކަލޭގެފާނު އެކަން ކުރައްވަނީ ނުހަނު ޙިކުމަތްތެރިކަމާއި ޙިލުމުވެރިކަމާއެކުއެވެ.

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 29

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޢަމަލުފުޅު މިމަޢުޟޫގައި ބެހެއްޓެވި ގޮތް މިޙަދީޘުން ބަޔާންވެގެން ދިޔައިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުން އެކަލޭގެފާނާ މެދު މުޢާމަލާތް ބެހެއްޓަވާ ގޮތްވެސް މިޙަދީޘުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެނިގެން

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 28

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުންގެ ހިތުގައި އެކަލޭގެފާނާ މެދު އުފެދޭ ޝުޢޫރުތަކާއި އިޙްސާސްތަކަށް އަންނަ ބަދަލަށްވެސް ވިސްނާވަޑައިގެން އެކަންކަމަށް ނުހަނު ސަމާލުކަން ދެއްވާ ކަމުގައިވިއެވެ: އެކަނބަލުންނަށް ކެތް ނުކުރެއްވިގެން

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 27

މިހާ ހިސާބުން ވަރަށް މުހިއްމު މަޢުޟޫއަކަށް އެނބުރިލާނަމެވެ: ފަހެ ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ހިދާޔަތަށް ބަލައިފި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ފެންނާން އޮތް ޙަޤީޤަތަކީ، ފިރިމީހާ ނުވަތަ ތަނެއްގެ އިސްކޮށް ހުންނަ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 26

އެކަލޭގެފާނު ދުވަހަކުވެސް އަނބިކަނބަލެއްގެ ހަށިކޮޅަށް އަނިޔާއެއް ދެއްވުމުގެ ޤަޞްދުގައި ހާނީއްކައެއް ކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ: ފަހެ ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އެއްވެސް އަނބިކަނބަލެއްގެ ހަށިކޮޅަށް އަނިޔާއެއް ދެއްވުމުގެ ޤަޞްދުގައި އެކަލޭގެފާނު ދުވަހަކުވެސް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 25

އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުއިން މިޔާ ޚިލާފަށް ގިނަ މީހުންގެ ޢަމަލުތައް ހުންނަކަމީ ނުހަނު ހިތާމަކުރަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. ފަހެ އެމީހުން އެމީހުންގެ އަނބީން އެކަނިމާ އެކަނި ތަންތަނަށް ދާން ދޫކޮށްލައެވެ. އެއްވެސް ރައްކާތެރިކަމެއް ނެތިއެވެ. ބައެއް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 24

އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުން އެކަލޭގެފާނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވުމަށް ވަޑައިގެންނެވުމުން އެކަނބަލުންނަށް އިސްތިޤުބާލު ކުރައްވައްވައެވެ: އެއްރެއަކު ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ޞަފިއްޔާ رضي الله عنها ޒިޔާރަތް ކުރެއްވި ޙާދިޘާ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 23

ފަހެ މިފައިން ރީތި ޗާލު ނަންނަމުން ދެމަފިރިން އެކަކު އަނެކަކަށް ގޮވުމަކީ ދަރިންގެ ކުރިމަތީގައިވެސް ކުރަން ހަމަ އެންމެ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. އެހެނީ އޭގެ ސަބަބުން އެކުދިންގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަގެ މެދުގައި އޮންނަ

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 22

އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުންނަށް ރީތި ވަނަމުން ގޮވާހައްދަވާ ކަމުގައި ވިއެވެ: އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި ޢާއިޝާ رضي الله عنها ރިވާކުރެއްވިއެވެ: “قال رسول الله صلى الله عليه وسلم يوما: “يا عائش،

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 21

އަދި އުއްމު ސަލަމާ رضي الله عنها ވެސް އެފަދައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: “كنت أغتسل أنا والنبي صلى الله عليه وسلم من إناء واحد من الجنابة”. البخاري 322. “ތިމަން

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 20

އެކަލޭގެފާނު އަނބިއަނބި ކަނބަލުންނާ އެކީގައި ނާނޭފުޅު ފިއްލަވާ ކަމުގައި ވިއެވެ: އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި ޢާއިޝާ رضي الله عنها ރިވާކުރެއްވިއެވެ: “كنت أغتسل أنا ورسول الله صلى الله عليه وسلم من

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 19

މިހަދީޘްފުޅުތަކުން ލިބިގެން ފިލާވަޅަކީ، ޔަހޫދީންގެ ވިސްނުމާ މުޅިން ޚިލާފަށް، އިސްލާމް ދީނުގައި އަންހެނުން ޙައިޟުވިޔަސް އެކަނބަލުންނާ އެކީގައި ދިރުއުޅެ ބީހި ގައިގޯޅިވެ ހެދުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް އޮތްކަމެއް ނޫންކަމެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، މައިންބަފައިން ކުރިމަތީގައި

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 18

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުންގެ އުނގުފުޅުގައި އިސްތަށިފުޅު އަޅުއްވައިގެން އަވަހާރަފުޅުލައްޕަވާ ކަމުގައިވިއެވެ: އެއްފަހަރަކު ދަތުރެއްގެ މަތީގައި ޢާއިޝާ رضي الله عنها ގެ ކަރުފުޅުގައި ތުރުކުރައްވާފައި އޮތް ހާރުކޮޅެއް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 17

މިމަޢުޟޫގައި އަދި އިތުރަށް ކުރިއަށް ޖެހިލުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއް ކަމުގައި ވިސްނޭތީ އިތުރު ދެތިން ފިޔަވަޅު އަޅާލަން ގަސްދުކުރަމެވެ. އޭގެ އެއް ބޭނުމަކީ، ދެމަފިރިންގެ ޢައުރައަށް ބެލުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ހިތުގައި ކަޅު ލައް

ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތް 16

  އަދި އެހެން ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މަދީނާގައި ކިޔަވަން އުޅުނު ދުވަސްވަރު އެތަނަށް ދާ ދިވެހި ޙައްޖާޖީންގެ ކިބައިން ހިންގާ ކަމެއްގެ ވާހަކައެވެ. ކަމުގެ ޙަޤީޤަތް ސާފުކޮށްލުމުން އަންތަރީސް ވާވަރުގެ ކަމެކެވެ. ދިވެހިންގެ ބައެއް