الحمد لله ސުވާލަކީ ރޯދަވިއްލުމަކީ ފަރުޟެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ؟ އަދި ރޯދަ ވިއްލާ ގަޑީގައި މީހަކު މިސްކިތާ ހަމައަށް ފޯރިއިރު، މިސްކިތުގައި ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރަނީއެވެ. އެހެން ވެއްޖެނަމަ އޭނާއަށް އެންމެ އެދެވިގެންވާ ގޮތަކީ، ނަމާދު
އިސްލާމްދީނުގެ ޙުކުމްތަކުގެ އަސްލުތަކަކީ އެޙުކުމްތައް އިސްތިންބާތު ކުރުމުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ޝަރުޢީ ދަލީލުތަކެވެ.
ބަންގި އާއި ޤަމަތް ބަންގި : ބަހުގެ ގޮތުން الأذان (ބަންގި) ގެ މާނައަކީ ކަމަކާއި ބެހޭގޮތުން އަންގައިދިނުމެވެ. ޝަރުޢީ އިޞްތިލާޙުގައި الأذان އަކީ ﷲ ތަޢާލާއަށް އަޅުކަމެއް ކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި، ނަމާދުގެ ވަޤުތު
ފިޤްހުގެ އިޞްޠިލާޙީ މާނައަކީ: ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތާއި ޢިލްމުވެރިންގެ އިޖްމާޢުއާއި އެބޭކަލުންގެ އިޖްތިހާދުން ނެރުއްވާފައިވާ ޝަރުޢީ މައްސަލަތަކާއި ޙުކުމްތައް ދެނެގަތުމެވެ.
އެފަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމުން، ޑޮކްޓަރުންނާއި އަދި އެކަމުގެ ޢިލްމު ލިބިފައިހުރި ކަމުގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއިން އިތުބާރުހުރި ފަރާތަކުން، އެ އަންހެން މީހާއަށާއި އޭނާގެ ދަރިމައިވުމުގެ ނިޒާމަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެކަމަށް އިޤުރާރުވާނަމަ، އެފަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމަކީ
ނަމާދު ނުކުރާމީހާ ކާފަރުވާނެ ކަމުގެ ދަލީލު. ނަމާދު ދޫކޮށްލާ މީހާ ކާފިރުވެ މިއްލަތުން ބޭރުވާނެކަމަށް، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކުންނާ އަޞްޙާބުބޭކަލުންގެ ބަސްފުޅުތަކުން ދަލީލް ލިބެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ
ޤަސްދުގައި ނަމާދު ވަޤުތު ފާއިތުކުރާމީހާގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާ؟ މި މައްސަލާގައި ޢިލްމުވެރިންގެ ރައުޔު ތަފާތުވެފައި ވެއެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި ޤަސްދުގައި އެއްމެ ނަމާދެއްވެސް، ޝަރުޢީ ޢުޒުރަކާއި ނުލައި ވަޤުތު ފާއިތުވަންދެން ލަސްކޮށްފި މީހާ،
ނަމާދު ވަޤުތުން ލަސްކުރުމަކީ ހުއްދަވެގެންވާނެ ކަމެއްނޫނެވެ.
ނަމާދު ވާޖިބުވަނީ ކޮންބައެއްގެ މައްޗަށް 1- މުސްލިމެއް ކަމުގައިވާން ޖެހެއެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ އެއްކައުވަންތަކަމަށާއި މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަކީ އެއިލާހުގެ ރަސޫލާކަމަށް ހެކިވެއްޖެ ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ނަމާދު ޤާއިމުކުރުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ.
الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصبحه أجمعين ނަމާދުގެ ތަޢުރީފް ބަހުގެ ގޮތުން ( الصلاة ) ގެ އެންމެ އާއްމު މާނައަކީ ދުޢާ އެވެ. الصلاة
ޙިޖާމާޖެހުމަށް ބޭނުންޖެހިއްޖެ ކޮންމެ ވަޤުތެއްގައިވެސް ޙިޖާމާޖެހުން ހުއްދަކަން އެނގިގެންދެއެވެ. އަދި ޢިލްމުވެރިންގެ ބަސްފުޅުތައް އައިސްފައިވަނީ މޮޅުއިތުރުވެގެންވާ ވަޤުތުތާއި، ދުވަހާމެދުއެވެ.
ޝެެއިޚު އިބުނު ޢުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. “ށ. ނަމާދުގެ ވާޖިބެއް އުނިވުން. ނަމާދުގެ ވާޖިބެއް ޤަޞްދުގައި އަޅައިފިނަމަ، އޭނާގެ ނަމާދު ބާޠިލުވާ ހުއްޓެވެ. ދެން ހަނދާން ނެތިގެން އުނިވެއްޖެނަމަ އަދި އެވާޖިބު އަދާކުރަންވީ މަޤާމުން
(ކުށު ސަޖިދަ ޖަހަން މެދުވެރިވާ ދެވަނަ ސަބަބު) ޝެެއިޚު އިބުނު ޢުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. “ދެވަނައީ: ނަމާދުން އުނިވުން (ނުވަތަ ނަމާދުން މަދުވުން). ހ. ނަމާދުގެ ރުކުނެއް މަދުވުން. ނަމާދުކުރާ މީހާ އޭނާގެ ނަމާދުން
ޝެއިޚު އިބުނު ޢުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. “ނަމާދު ފުރިހަމަ ނުކޮށް ސަލާމްދެވުން. ނަމާދު ފުރިހަމަ ނުކޮށް ސަލާމްދިނުމަކީ ނަމާދަށް އިތުރުވާ އިތުރުވުމެކެވެ.(އެތަނުގައި އިތުރުވުމަކަށް ވާގޮތަކީ ނަމާދުގެ ތެރެއިން(ފުރިހަމަނުވަނިސް) ސަލާމެއް އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ). ފަހެ ނަމާދުކުރާ
الحمد لله رب العالمين. والصلاة و السلام على أشرف الأنبياء و المرسلين. و بعد: މިފޮތަކީ ކުށު ސަޖިދަޖެހުމާއި ބެހޭގޮތުން ޢައްލާމާ މުޙައްމަދު ބިން ޞާލިޙް އަލްއުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ލިޔުއްވާފައިވާ
ސުވާލު: އިސްލާމްދީނުގައި، އަމިއްލަ ދަރިފުޅު މަރާލާ މީހާގެ ޙުކުމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ޙަޤީޤަތުގައި ބައްޕައަކީ ދަރިފުޅު ވުޖޫދަށް އައުމުގެ އަސާސެވެ. އަދި ދުނިޔެއަށް އައުމުގެ ސަބަބެވެ. އެކަންއޮތީ އެހެންކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ދަރިފުޅު މަރާލުމުގެ
الحمد لله ސުވާލަކީ ރޯދަވިއްލުމަކީ ފަރުޟެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ؟ އަދި ރޯދަ ވިއްލާ ގަޑީގައި މީހަކު މިސްކިތާ ހަމައަށް ފޯރިއިރު، މިސްކިތުގައި ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރަނީއެވެ. އެހެން ވެއްޖެނަމަ އޭނާއަށް އެންމެ އެދެވިގެންވާ ގޮތަކީ، ނަމާދު
އިސްލާމްދީނުގެ ޙުކުމްތަކުގެ އަސްލުތަކަކީ އެޙުކުމްތައް އިސްތިންބާތު ކުރުމުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ޝަރުޢީ ދަލީލުތަކެވެ.
ބަންގި އާއި ޤަމަތް ބަންގި : ބަހުގެ ގޮތުން الأذان (ބަންގި) ގެ މާނައަކީ ކަމަކާއި ބެހޭގޮތުން އަންގައިދިނުމެވެ. ޝަރުޢީ އިޞްތިލާޙުގައި الأذان އަކީ ﷲ ތަޢާލާއަށް އަޅުކަމެއް ކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި، ނަމާދުގެ ވަޤުތު
ފިޤްހުގެ އިޞްޠިލާޙީ މާނައަކީ: ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތާއި ޢިލްމުވެރިންގެ އިޖްމާޢުއާއި އެބޭކަލުންގެ އިޖްތިހާދުން ނެރުއްވާފައިވާ ޝަރުޢީ މައްސަލަތަކާއި ޙުކުމްތައް ދެނެގަތުމެވެ.
އެފަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމުން، ޑޮކްޓަރުންނާއި އަދި އެކަމުގެ ޢިލްމު ލިބިފައިހުރި ކަމުގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއިން އިތުބާރުހުރި ފަރާތަކުން، އެ އަންހެން މީހާއަށާއި އޭނާގެ ދަރިމައިވުމުގެ ނިޒާމަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެކަމަށް އިޤުރާރުވާނަމަ، އެފަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމަކީ
ނަމާދު ނުކުރާމީހާ ކާފަރުވާނެ ކަމުގެ ދަލީލު. ނަމާދު ދޫކޮށްލާ މީހާ ކާފިރުވެ މިއްލަތުން ބޭރުވާނެކަމަށް، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކުންނާ އަޞްޙާބުބޭކަލުންގެ ބަސްފުޅުތަކުން ދަލީލް ލިބެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ
ޤަސްދުގައި ނަމާދު ވަޤުތު ފާއިތުކުރާމީހާގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާ؟ މި މައްސަލާގައި ޢިލްމުވެރިންގެ ރައުޔު ތަފާތުވެފައި ވެއެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި ޤަސްދުގައި އެއްމެ ނަމާދެއްވެސް، ޝަރުޢީ ޢުޒުރަކާއި ނުލައި ވަޤުތު ފާއިތުވަންދެން ލަސްކޮށްފި މީހާ،
ނަމާދު ވަޤުތުން ލަސްކުރުމަކީ ހުއްދަވެގެންވާނެ ކަމެއްނޫނެވެ.
ނަމާދު ވާޖިބުވަނީ ކޮންބައެއްގެ މައްޗަށް 1- މުސްލިމެއް ކަމުގައިވާން ޖެހެއެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ އެއްކައުވަންތަކަމަށާއި މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަކީ އެއިލާހުގެ ރަސޫލާކަމަށް ހެކިވެއްޖެ ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ނަމާދު ޤާއިމުކުރުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ.
الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصبحه أجمعين ނަމާދުގެ ތަޢުރީފް ބަހުގެ ގޮތުން ( الصلاة ) ގެ އެންމެ އާއްމު މާނައަކީ ދުޢާ އެވެ. الصلاة
ޙިޖާމާޖެހުމަށް ބޭނުންޖެހިއްޖެ ކޮންމެ ވަޤުތެއްގައިވެސް ޙިޖާމާޖެހުން ހުއްދަކަން އެނގިގެންދެއެވެ. އަދި ޢިލްމުވެރިންގެ ބަސްފުޅުތައް އައިސްފައިވަނީ މޮޅުއިތުރުވެގެންވާ ވަޤުތުތާއި، ދުވަހާމެދުއެވެ.
ޝެެއިޚު އިބުނު ޢުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. “ށ. ނަމާދުގެ ވާޖިބެއް އުނިވުން. ނަމާދުގެ ވާޖިބެއް ޤަޞްދުގައި އަޅައިފިނަމަ، އޭނާގެ ނަމާދު ބާޠިލުވާ ހުއްޓެވެ. ދެން ހަނދާން ނެތިގެން އުނިވެއްޖެނަމަ އަދި އެވާޖިބު އަދާކުރަންވީ މަޤާމުން
(ކުށު ސަޖިދަ ޖަހަން މެދުވެރިވާ ދެވަނަ ސަބަބު) ޝެެއިޚު އިބުނު ޢުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. “ދެވަނައީ: ނަމާދުން އުނިވުން (ނުވަތަ ނަމާދުން މަދުވުން). ހ. ނަމާދުގެ ރުކުނެއް މަދުވުން. ނަމާދުކުރާ މީހާ އޭނާގެ ނަމާދުން
ޝެއިޚު އިބުނު ޢުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ބަޔާންކުރައްވައެވެ. “ނަމާދު ފުރިހަމަ ނުކޮށް ސަލާމްދެވުން. ނަމާދު ފުރިހަމަ ނުކޮށް ސަލާމްދިނުމަކީ ނަމާދަށް އިތުރުވާ އިތުރުވުމެކެވެ.(އެތަނުގައި އިތުރުވުމަކަށް ވާގޮތަކީ ނަމާދުގެ ތެރެއިން(ފުރިހަމަނުވަނިސް) ސަލާމެއް އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ). ފަހެ ނަމާދުކުރާ
الحمد لله رب العالمين. والصلاة و السلام على أشرف الأنبياء و المرسلين. و بعد: މިފޮތަކީ ކުށު ސަޖިދަޖެހުމާއި ބެހޭގޮތުން ޢައްލާމާ މުޙައްމަދު ބިން ޞާލިޙް އަލްއުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ލިޔުއްވާފައިވާ
ސުވާލު: އިސްލާމްދީނުގައި، އަމިއްލަ ދަރިފުޅު މަރާލާ މީހާގެ ޙުކުމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ޙަޤީޤަތުގައި ބައްޕައަކީ ދަރިފުޅު ވުޖޫދަށް އައުމުގެ އަސާސެވެ. އަދި ދުނިޔެއަށް އައުމުގެ ސަބަބެވެ. އެކަންއޮތީ އެހެންކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ދަރިފުޅު މަރާލުމުގެ
