ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫންކަމާއި، އިސްލާމްދީނުގެ އުޞޫލުތަކަށް ބަލާއިރު އެއީ ޙަރާމް ކަމެއްކަން، ދަލީލުތަކުގެ އަލީގައި މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
އިލާހީ މަންހަޖުގެ މަތިވެރި އުސޫލުތަކުގެ މަތީގައި ބިނާވެފައިވާ އިސްލާމީ ޤަޟާއީ ނިޒާމަކީ އެއިން އަމްނު އަމާންކަމާއި، ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ހިތްހަމަޖެހުން ކަށަވަރުކޮށްދޭނެ ނިޒާމެކެވެ.
ދިމާވާކަމެއްގެ ސަބަބުން ބައިގެންދިޔުމަކީ (miscarriage ވުމަކީ) ވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެއީ ބައެއް އަންހެނުންނަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. އެ ޙާލަތުގައި ޢާންމު ގޮތެއްގައި ކޮންމެވެސް މުއްދަތެއް ވަންދެން ލޭ އައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި އަލިއަޅުވާލާނީ އެ އަންނަ ލެޔާ ގުޅުން ހުރި ބައެއް ޙުކުމްތަކަށެވެ.
ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދަ ޤަޟާކުރުން ވާޖިބުވެގެންވަނީ ކޮން ބައެއްގެ މައްޗަށް ހެއްޔެވެ؟
ރަމަޟާން މަސް ވަދެއްޖެނަމަ (ރަމަޟާން މަސް ބައްދަލުކޮށްފިނަމަ) ރަށުގައި ޤާއިމުވެ، ޞިއްޙަތު ސަލާމަތުން ހުރި، ކޮންމެ މުސްލިމު މުކައްލަފެއްގެ މައްޗަށް ރޯދަ ހިފުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ.
ފުރަތަމަ ބާބު
ރޯދައިގެ ތަޢާރުފު، ރޯދަ ބެހޭ ބައިތައް، ރޯދައިގެ މާތްކަން، ރޯދައިގެ ރުކުންތަކާއި ޝަރުޠުތަކާއި ރޯދައިގެ ސުނަނާއި އަދަބުތައް
[ޤަޟާއަށް އެދުމުގެ ޙުކުމު ފަސް ދަރަޖައަކަށް ބެހިގެން ވާކަން ބަޔާން ކުރާ ފަޞްލު]
ޤަޟާގެ މަންޞިބެއް ހޯދުމަށް ރިޝްވަތު ދިނުމުގެ ނުބައިކަން ހާދަހާ ބޮޑުވެގެން ވެއެވެ!
ދަންނާށެވެ! ޤަޟާގެ މަންޞިބަށް އެދުމާއި އެ މަޤާމު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އެމީހަކަށް ޤިޔާމަތް ދުވަހު ހަލާކާއި ހިތާމައާ ކުރިމަތިވެދާނެ ސަބަބެކެވެ.
އެހެންކަމުން ޤަޟާގެ ދާއިރާގެ ތެރެއަށް ވަންނަ މީހާ އޭނާގެ މަސައްކަތް ކުރުމުގައި އޭނާއަށް ވީވަރަކުން ޙައްޤާއި ޢަދުލުވެރިކަން ނަގަހައްޓަން ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަންވާނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް القتل الخطأ ގައި كفارة ދިނުން قاتلގެ މައްޗަށް واجبވެގެންވަނީ އަންނަނިވި ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ.
މާނައީ: “ޤާޟީންވަނީ ތިން ބާވަތަކަށެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ސުވަރުގޭގައިވަނީ އެންމެ ބާވަތެކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދެ ބާވަތެއްވަނީ ނަރަކައިގައެވެ.
ޤަޟާގެ މަންޞިބާމެދު އައިސްފައިވާ ވަޢީދުގެ ޙަދީޘްތަކާއި އެފަދަ މަޤާމުތަކާމެދު މީސްތަކުން ބިރުވެތިކުރުވަނިވި މޭރުމުން އައިސްފައިވާ ޙަދީޘްތަކަކީ މި ދާއިރާއަށް ވަންނަ ޢަދުލުވެރިކަން ނެތް ޢިލްމުވެރީންނަށް، ނުވަތަ މި މަންޞިބަށް އަމިއްލައަށް ކުރިމަތިލާ ޢިލްމެއް ނެތް ޖާހިލުންނަށް އައިސްފައިވާ ވަޢީދުގެ ބަސްފުޅުތަކެކެވެ.
އަދި ޞައްޙަ ޙަދީޘުގައި ﷲގެ ޢަރުޝީގެ ހިޔާ ލިބޭނޭ ހަތް ބާވަތެއްގެ މީހުން ބަޔާން ކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. މި ހަތް ބާވަތުން ކުރެ އެންމެ ފުރަތަމަ ބަޔާން ކުރައްވަނީ ޢަދުލުވެރި އިމާމެއްގެ ވާހަކައެވެ.
އިމާމު މީހާ އަދި މައުމޫމުންގެ ނަމާދުގައި އެންމެ މުހިއްމު އެއް ތަފާތަކީ އިމާމު މީހާ ނަމާދުގެ ތަކުބީރުތައް އަޑު ހަރުކޮށް ކިޔުމެވެ. މައުމޫމުންގެ މައްޗަށް ވަނީ ސިއްރުން ކިޔުމެވެ.
ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫންކަމާއި، އިސްލާމްދީނުގެ އުޞޫލުތަކަށް ބަލާއިރު އެއީ ޙަރާމް ކަމެއްކަން، ދަލީލުތަކުގެ އަލީގައި މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
އިލާހީ މަންހަޖުގެ މަތިވެރި އުސޫލުތަކުގެ މަތީގައި ބިނާވެފައިވާ އިސްލާމީ ޤަޟާއީ ނިޒާމަކީ އެއިން އަމްނު އަމާންކަމާއި، ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ހިތްހަމަޖެހުން ކަށަވަރުކޮށްދޭނެ ނިޒާމެކެވެ.
ދިމާވާކަމެއްގެ ސަބަބުން ބައިގެންދިޔުމަކީ (miscarriage ވުމަކީ) ވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެއީ ބައެއް އަންހެނުންނަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. އެ ޙާލަތުގައި ޢާންމު ގޮތެއްގައި ކޮންމެވެސް މުއްދަތެއް ވަންދެން ލޭ އައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި އަލިއަޅުވާލާނީ އެ އަންނަ ލެޔާ ގުޅުން ހުރި ބައެއް ޙުކުމްތަކަށެވެ.
ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދަ ޤަޟާކުރުން ވާޖިބުވެގެންވަނީ ކޮން ބައެއްގެ މައްޗަށް ހެއްޔެވެ؟
ރަމަޟާން މަސް ވަދެއްޖެނަމަ (ރަމަޟާން މަސް ބައްދަލުކޮށްފިނަމަ) ރަށުގައި ޤާއިމުވެ، ޞިއްޙަތު ސަލާމަތުން ހުރި، ކޮންމެ މުސްލިމު މުކައްލަފެއްގެ މައްޗަށް ރޯދަ ހިފުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ.
ފުރަތަމަ ބާބު
ރޯދައިގެ ތަޢާރުފު، ރޯދަ ބެހޭ ބައިތައް، ރޯދައިގެ މާތްކަން، ރޯދައިގެ ރުކުންތަކާއި ޝަރުޠުތަކާއި ރޯދައިގެ ސުނަނާއި އަދަބުތައް
[ޤަޟާއަށް އެދުމުގެ ޙުކުމު ފަސް ދަރަޖައަކަށް ބެހިގެން ވާކަން ބަޔާން ކުރާ ފަޞްލު]
ޤަޟާގެ މަންޞިބެއް ހޯދުމަށް ރިޝްވަތު ދިނުމުގެ ނުބައިކަން ހާދަހާ ބޮޑުވެގެން ވެއެވެ!
ދަންނާށެވެ! ޤަޟާގެ މަންޞިބަށް އެދުމާއި އެ މަޤާމު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އެމީހަކަށް ޤިޔާމަތް ދުވަހު ހަލާކާއި ހިތާމައާ ކުރިމަތިވެދާނެ ސަބަބެކެވެ.
އެހެންކަމުން ޤަޟާގެ ދާއިރާގެ ތެރެއަށް ވަންނަ މީހާ އޭނާގެ މަސައްކަތް ކުރުމުގައި އޭނާއަށް ވީވަރަކުން ޙައްޤާއި ޢަދުލުވެރިކަން ނަގަހައްޓަން ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަންވާނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް القتل الخطأ ގައި كفارة ދިނުން قاتلގެ މައްޗަށް واجبވެގެންވަނީ އަންނަނިވި ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ.
މާނައީ: “ޤާޟީންވަނީ ތިން ބާވަތަކަށެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ސުވަރުގޭގައިވަނީ އެންމެ ބާވަތެކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދެ ބާވަތެއްވަނީ ނަރަކައިގައެވެ.
ޤަޟާގެ މަންޞިބާމެދު އައިސްފައިވާ ވަޢީދުގެ ޙަދީޘްތަކާއި އެފަދަ މަޤާމުތަކާމެދު މީސްތަކުން ބިރުވެތިކުރުވަނިވި މޭރުމުން އައިސްފައިވާ ޙަދީޘްތަކަކީ މި ދާއިރާއަށް ވަންނަ ޢަދުލުވެރިކަން ނެތް ޢިލްމުވެރީންނަށް، ނުވަތަ މި މަންޞިބަށް އަމިއްލައަށް ކުރިމަތިލާ ޢިލްމެއް ނެތް ޖާހިލުންނަށް އައިސްފައިވާ ވަޢީދުގެ ބަސްފުޅުތަކެކެވެ.
އަދި ޞައްޙަ ޙަދީޘުގައި ﷲގެ ޢަރުޝީގެ ހިޔާ ލިބޭނޭ ހަތް ބާވަތެއްގެ މީހުން ބަޔާން ކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. މި ހަތް ބާވަތުން ކުރެ އެންމެ ފުރަތަމަ ބަޔާން ކުރައްވަނީ ޢަދުލުވެރި އިމާމެއްގެ ވާހަކައެވެ.
އިމާމު މީހާ އަދި މައުމޫމުންގެ ނަމާދުގައި އެންމެ މުހިއްމު އެއް ތަފާތަކީ އިމާމު މީހާ ނަމާދުގެ ތަކުބީރުތައް އަޑު ހަރުކޮށް ކިޔުމެވެ. މައުމޫމުންގެ މައްޗަށް ވަނީ ސިއްރުން ކިޔުމެވެ.
